Hoofdpijnnet: Zorg migrainepatiënten moet humaner

Patiëntenvereniging Hoofdpijnnet grijpt de Internationale Dag van de Migraine, 12 september, aan om te pleiten voor een humanere hoofdpijnzorg. Maar liefst vijftig procent* van de mensen die met chronische hoofdpijnklachten bij de huisarts komen ontwikkelt méér ernstige hoofdpijndagen door overmatig gebruik van voorgeschreven pijnstillers als triptanen en vrij verkrijgbare middelen als paracetamol. Gevolg is dat het effect van de pijnstilling afneemt en de frequentie van migraineaanvallen toeneemt. Uiteindelijk werken pijnstillers voor deze groep zelfs helemaal niet meer. In Nederland bestaat de behandeling van medicatieovergebruikshoofdpijn (MOH) uit het bij voorkeur onder professionele begeleiding volledig stoppen met iedere pijnstilling, en dat gedurende twee à drie maanden. Dit ‘detoxen’ is zó ingrijpend dat patiënten deze periode vaak omschrijven als “de hel”. Hoofdpijnnet wil daarom dat ‘detoxen’ bij migraine niet langer de voorkeursbehandeling is en patiënten met MOH eerder dan volgens de huidige richtlijnen kunnen beginnen met effectieve onderhoudsmedicatie. In de ons omringende landen is dat nu al zo.

Juist daarom vindt Hoofdpijnnet dat duidelijkere voorlichting aan patiënten erg belangrijk. Veilig is om maximaal 10 dagen per maand pijnstillers (paracetamol, ibuprofen, naproxen, diclofenac en door huisarts of neuroloog voorgeschreven triptanen) te gebruiken. Veel patiënten weten dit niet en zorgverleners schrijven soms te gemakkelijk recepten voor pijnstillers uit. “Ik gebruikte dagelijks triptanen, die ik gewoon via een herhaalrecept van mijn huisarts kreeg. Er werden nooit vragen gesteld”, aldus een migrainepatiënt die MOH ontwikkelde.

Tijdig signaleren

Directeur Nelleke Cools van Hoofdpijnnet: “Het is heel belangrijk om overgebruik van pijnstillers tijdig te signaleren en beter nog te voorkómen. Een heldere afstemming tussen huisartsen en specialisten is hierbij helpend. Laagdrempelige vormen van samenwerking zijn ook kansrijk, te denken is aan meedenkconsulten tussen huisartsen en verpleegkundig specialisten met hoofdpijnexpertise in combinatie met het bijhouden van een hoofdpijndagboek, zodat eventueel overgebruik tijdig kan worden gesignaleerd”.

Boos

Hoofdpijnnet wilde graag inzicht krijgen in hoe MOH zich ontwikkelt en hoe migrainepatiënten het acuut stoppen met pijnstilling ervaren. Onderzoeksbureau StoryConnect kreeg de opdracht om ervaringsverhalen te verzamelen. De resultaten zijn vastgelegd in het rapport ‘Leven met medicatieovergebruikshoofdpijn door StoryConnect en Hoofdpijnnet, (mei 2026)’. De conclusie luidt dat afstemming tussen huisarts en neuroloog rondom hoofdpijnzorg beter moet. Patiënten voelen zich vaak niet gehoord en gezien en missen houvast.

“Ik kon van mijn zorgverlener zoveel pijnmedicatie gebruiken als ik wilde. Wat ben ik boos geweest toen ik hoorde dat het wél kwaad kon”, aldus een van de respondenten.

Een ander zegt: “Het feit dat je het zelf maar moet uitzoeken, vind ik erg kwalijk. Iemand met zoveel pijn moet goede begeleiding krijgen en er moet meer nagedacht worden over andere opties om detoxen dragelijker te maken of om te kijken naar andere behandelopties.”

Onderhoudsbehandeling

Tijdens de laatste World Migraine Summit (november 2025) bleek dat alleen ‘detoxen’ als medische aanpak bij MOH internationaal steeds meer achterhaald is. Onderhoudsbehandeling, goede voorlichting en waar mogelijk met aanvullende leefstijlaanpassingen, kan ervoor zorgen dat het terugbrengen van overgebruik van pijnstillers veel minder ingrijpend en daarmee humaner is. Dit standpunt neemt Hoofdpijnnet over.

Ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Migraine staat op deze pagina veel informatie over hoofdpijn ten gevolge van overgebruik van pijnstillers, het voorkómen van MOH, een laagdrempelige MOH-quiz, een animatie en een Migrainegids met praktische tips.

Hersenziekte

Migraine is een invaliderende hersenziekte die een grote impact heeft op het leven van de mensen die eraan lijden en op hun omgeving. Ruim twee miljoen Nederlanders hebben regelmatig last van migraineaanvallen. Vrouwen hebben drie keer zo vaak migraine als mannen. Migraine staat op de tweede plaats van meest invaliderende ziektes ter wereld en voor vrouwen zelfs op de éérste plaats.

Los van het persoonlijke leed, bedragen de economische kosten van migraine voor de Nederlandse samenleving tussen de 2,3 en 4.2 miljard euro per jaar (op verzoek van Hoofdpijnnet berekend door SEO Economisch Onderzoek, 2021).

*Bron: International Headache Society 2019