Alles over medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Hoofdpijn kan erger worden als je vaak pijnstillers of triptanen (aanvalsmedicijnen tegen migraine) gebruikt. Heb je vaak hoofdpijn, dan komt dat misschien doordat je te veel pijnstillers slikt. Medicatie-afhankelijke hoofdpijn komt veel voor bij mensen met migraine of spanningshoofdpijn.

Neem je hoofdpijn serieus: ga naar een arts

Heb jij vaak last van hoofdpijn die niet met een eenvoudige pijnstiller te verhelpen is? Neem je hoofdpijnklachten serieus en ga ermee naar je huisarts.

Hoofdpijndagboek Hoofdpijnkalender

Hoofdpijndagboek

Het hoofdpijndagboek helpt jou én je arts om beter inzicht te krijgen in jouw hoofdpijn. Download het dagboek en houd 3 maanden je klachten bij.

Download het dagboek

Wegwijzer

Wegwijzer

Wat heb je precies en waar kun je terecht? Deze wegwijzer helpt je op weg in de zoektocht naar de juiste diagnose en behandeling van jouw hoofdpijn.

Download de wegwijzer

checklist vragen bezoek arts

Checklist

Deze checklist helpt je je gesprek met je arts voor te bereiden en zorgt ervoor dat je niets vergeet te vragen. Vul de checklist eventueel aan met andere vragen.

Download de checklist

Kenmerken van medicatie-afhankelijke hoofdpijn


Medicatie-afhankelijke hoofdpijn wordt ook wel medicatie-overgebruikshoofdpijn genoemd. Het is hoofdpijn die ontstaat door het dagelijks gebruiken van pijnstillers en triptanen. Mensen met migraine of spanningshoofdpijn lopen daardoor meer risico op medicatie-afhankelijke hoofdpijn. Naast de migraine of spanningshoofdpijn die je had, krijg je er nog eens een extra soort (dagelijkse) hoofdpijn bovenop.

Kenmerkend is dat het niet innemen van pijnstillers of triptanen leidt tot hoofdpijn als onthoudingsverschijnsel. Je hebt daardoor weer pijnstillers of triptanen nodig. Dit leidt tot een vicieuze cirkel van hoofdpijn en gebruik van pijnstillers/triptanen.

Heb je medicatie-afhankelijke hoofdpijn, dan kun je het volgende merken:

  • Pijnstillers of triptanen helpen minder goed tegen de hoofdpijn. De hoofdpijn gaat niet weg of komt sneller terug.
  • Je migraine of spanningshoofdpijn is erger geworden. Je hebt zelfs soms elke dag hoofdpijn.
  • Je hebt steeds meer pijnstillers of triptanen nodig.
  • Je wordt ’s ochtends of ’s nachts wakker met hoofdpijn.

Oorzaken van medicatie-afhankelijke hoofdpijn

Je kunt medicatie-afhankelijke hoofdpijn krijgen door overgebruik van de volgende medicijnen:

  • Paracetamol
  • NSAID’s (bijvoorbeeld ibuprofen, naproxen, diclofenac)
  • Triptanen (aanvalsmedicijnen bij migraine)
  • Opioiden (bijvoorbeeld morfine)

Medicatie-afhankelijke hoofdpijn kan ontstaan als je gedurende drie maanden of langer:

  • meer dan 15 dagen per maand paracetamol of NSAID’s gebruikt
  • meer dan 10 dagen per maand triptanen of opioiden gebruikt
  • meer dan 10 dagen per maand een combinatie van triptanen of pijnstillers gebruikt

Het gaat dus niet om de hoeveelheid pijnstillers of triptanen die je per dag gebruikt, maar om de regelmaat waarmee je dit doet. Zelfs het langdurig gebruik van maar één paracetamol per dag kan medicatie-afhankelijke hoofdpijn veroorzaken. Je medicijngebruik kun je bijhouden met een hoofdpijndagboek.

In het geval van triptanen maakt de toedieningsvorm niet uit. Je kunt van zowel de tabletten, injecties als neusspray medicatie-afhankelijke hoofdpijn krijgen.

Behandeling van medicatie-afhankelijke hoofdpijn

De meest gebruikte behandeling van medicatieovergebruikshoofdpijn in Nederland en Noord-West Europa is door middel van zogenaamd afkicken. Gedurende 2 maanden (bij alleen triptangebruik) of 3 maanden (bij gebruik van ook andere pijnstillers) moet je dan helemaal stoppen met alle pijnstillers. Vaak wordt ook geadviseerd om met alle cafeïnehoudende dranken (koffie, thee, cola, energiedrankjes, ice-tea) te stoppen om in die periode om zo goed mogelijk ‘af te kicken’.

Vanuit de hoofdpijnpolikliniek krijg je hierin begeleiding van de hoofdpijnneuroloog of de hoofdpijnverpleegkundige. Het blijft wel een proces dat je zelf door moet. Hulp en begrip van je familie of netwerk is een belangrijke steun.

Door het stoppen met de pijnstillers wordt de hoofdpijn de eerste weken vaak erger, daarna zakt deze langzaam af. Het bijhouden van een hoofdpijndagboek is ook in de afkickperiode erg belangrijk.

Soms wordt tegelijkertijd met het afkicken ook al een preventief medicijn gestart, ook al is op dat moment nog niet altijd duidelijk wat de onderliggende soort hoofdpijn is en wat het juiste medicijn is. Na twee of drie maanden kijkt de arts samen met jou wat er overgebleven is van de hoofdpijn. Is het migraine, spanningshoofdpijn of iets anders? Bij 60 tot 80% van de mensen die het afkicken volhouden, verbetert de hoofdpijn van chronisch tot weer een aanvalsgewijze hoofdpijn. Dat is het moment dat je arts en jij een nieuw behandelplan kunnen maken.

In andere landen gaat men trouwens anders om met medicatieovergebruikshoofdpijn en afkicken. In Amerika en zuidelijke landen worden patiënten soms zelfs kort- of langdurend opgenomen met allerlei vochtinfusen. De onderbouwing hiervan is zeer gering.

Hoe kan Hoofdpijnnet je helpen?

Je staat niet alleen! Als lid van Hoofdpijnnet profiteer je van fijne voordelen en extra’s.

  • Je ontmoet andere mensen met ernstige hoofdpijn, ook online;
  • Je kunt een beroep doen op het Adviespunt Werk;
  • Je kunt meedoen met de webinars en meetings exclusief voor leden;
  • Je krijgt toegang tot het ledenportaal met achtergrondverhalen, alle edities van het magazine Hoofdzaken en meer;
  • Als lid van een patiëntenvereniging kun je de cursus ‘Sterk met pijn‘ volgen;
  • Je kunt een vraag stellen aan ons Medisch Advies College;
  • Je blijft op de hoogte van de laatste ontwikkelingen via ons magazine Hoofdzaken (4 x per jaar).

Het laatste nieuws over migraine in je mailbox

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom migraine, lotgenotenmeetings en webinars. Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief.