Hoofdpijn bij kinderen

Kinderen kunnen al op jonge leeftijd last krijgen van hoofdpijn. Bij kinderen helpen leefregels vaak om hun hoofdpijn te verminderen, maar soms zijn medicijnen nodig. De meest voorkomende vormen van hoofdpijn op de kinderleeftijd (0-18 jaar) zijn spanningshoofdpijn en migraine. Clusterhoofdpijn en aangezichtspijn zijn zeer zeldzaam. Van ongeveer 200.000 kinderen is bekend dat zij last hebben van migraine.

Hoofdpijnklachten

Serieuze hoofdpijn? Neem het serieus!

Heeft jouw kind vaak hoofdpijn? Neem deze klachten serieus en maak een afspraak met je huisarts.

serieuze hoofdpijn huisarts

Hoe herken je hoofdpijn bij kinderen?

Migraine
Migraine bij kinderen (0-18 jaar) heeft specifieke kenmerken. De verschijnselen zijn hetzelfde als bij volwassenen, maar hoe deze zich uiten of zijn te herkennen hangt af van de leeftijd van een kind. Belangrijke kenmerken van migraineaanvallen bij kinderen zijn:

  • Vrij plotselinge hevige hoofdpijn.
  • De pijn zit vaak op het voorhoofd of achter de ogen.
  • Het kind ziet bleek.
  • Het kind zoekt rust op, wil niet spelen, en stopt waarmee het bezig was.
  • Het kind kan niet goed tegen fel licht.
  • Het kind is misselijk of moet overgeven.
  • Bij kinderen zit de pijn vaak aan beide zijden van het hoofd.

Bij volwassenen zit het meestal aan één kant. Ook duurt een migraineaanval bij kinderen vaak korter.

Spanningshoofdpijn

De belangrijkste kenmerken van spanningshoofdpijn bij kinderen zijn:

  • Het kind heeft een knellend gevoel rond het hoofd.
  • Het kind heeft meerdere dagen per week hoofdpijn.
  • De hoofdpijn verergert vaak in de loop van de dag.
  • Het kind heeft meestal geen last van misselijkheid of overgeven.
  • Het kind kan meestal gewoon naar school.

Hoe ontstaat hoofdpijn bij kinderen?

Er is nog maar weinig bekend over de exacte oorzaak van migraine bij kinderen. In het algemeen weten we dat een migraineaanval ontstaat door ‘kortsluiting’ in de hersenstam. Erfelijkheid speelt ook een rol.

Ook over de oorzaak van spanningshoofdpijn is nog niet veel bekend. We denken dat er een storing ontstaat bij de verwerking van pijnprikkels, waardoor iemand hoofdpijn krijgt. Ieder kind kan spanningshoofdpijn krijgen, maar het komt meer voor als kinderen ouder worden. Vooral pubers hebben er vaak last van. Het is niet bekend of erfelijkheid een rol speelt bij het krijgen van spanningshoofdpijn.

Wat we wel weten is dat er bij het ontstaan van chronische hoofdpijn of migraine verschillende factoren een rol kunnen spelen. Bijvoorbeeld:

  • Vermoeidheid, te weinig slaap
  • Verkeerde eet- of drinkgewoonten
  • Cafeïne (bijvoorbeeld in cola of energiedrankjes)
  • Spanningen
  • Weersomstandigheden
  • Een verkeerde houding (spanning in de nek en schouders)
  • Overmatig gebruik van pijnstillers

Medicatieovergebruikshoofdpijn (MOH) lijkt bij kinderen minder vaak voor te komen dan bij volwassenen. Voor kinderen gelden bij MOH dezelfde adviezen als bij volwassenen.

Hoofdpijn door overgebruik van pijnstillers of migrainemedicatie

Hoofdpijn kan erger worden als je vaak pijnstillers of triptanen gebruikt. Dit heet medicatieovergebruikshoofdpijn. Naast de migraine of spanningshoofdpijn die je al had, krijg je er dan nog eens een extra soort (dagelijkse) hoofdpijn bovenop. Gebruik jij veel triptanen of pijnstillers? Praat erover met je arts.

Behandeling van hoofdpijn bij kinderen

Het kan geen kwaad om je kind paracetamol te geven als de hoofdpijn heftig is of als je kind erom vraagt. Maar: laat je kind niet meer dan twee dagen in de week een pijnstiller nemen. Te vaak pijnstillers slikken kan de hoofdpijn erger maken of in stand houden.

Heeft jouw kind vaak last van hoofdpijn, ga dan naar je huisarts, kinderarts of neuroloog. Veel ziekenhuizen hebben neurologen die zijn gespecialiseerd in de behandeling van kinderen (kinderneuroloog). Bij de behandeling kijkt de arts naar alle factoren die een rol kunnen spelen bij de hoofdpijn van het kind. De arts geeft bijvoorbeeld leefstijlregels mee, of een behandeling om de slaap te verbeteren. Soms raadt de arts gesprekken bij een psycholoog aan om het kind te helpen met de hoofdpijn om te gaan, of om spanningsklachten te behandelen die de hoofdpijn in stand houden. Er wordt ook gekeken of het nodig is medicijnen te gebruiken om een aanval te stoppen of medicijnen die aanvallen helpen voorkomen. Bij kinderen met chronische spanningshoofdpijn kan het middel amitriptyline worden gebruikt, maar het liefst pas nadat er goed is gekeken naar uitlokkende en in stand houdende factoren van de hoofdpijn.

Aanvalsbehandeling migraine bij kinderen

Voor de behandeling van een migraineaanval heeft de arts een stappenplan. In veel gevallen is paracetamol in combinatie met rust en slapen de eerste stap om een migraineaanval te behandelen.

Als paracetamol niet goed werkt, kun je je kind ibuprofen of naproxen geven. Naproxen is ook beschikbaar ook als zetpil. Dat kan handig zijn als je kind heel erg misselijk is of moet overgeven. Diclofenac lijkt even effectief te zijn en is er ook als zetpil, maar is niet beter dan paracetamol of naproxen. Het is belangrijk de medicatie zo snel mogelijk te geven bij een migraineaanval, omdat het dan beter werkt.

Als gewone pijnstillers onvoldoende werken, kan de arts triptanen voorschrijven. Triptanen kunnen veilig worden gegeven aan kinderen. Ze zijn er als tablet, maar ook als neusspray. Triptanen geven soms voorbijgaande bijwerkingen. De belangrijkste bijwerkingen zijn een beklemmend gevoel, duizeligheid, misselijkheid, gevoelsstoornissen. Hoe hoger de dosis, hoe meer kans op bijwerkingen.

Op dit moment wordt er onderzoek gedaan naar andere soorten aanvalsmedicijnen bij migraine, waaronder lasmiditan en gepants. Er is nog geen bewijs van het effect hiervan bij kinderen.

Lotgenotencontact

Je staat er niet alleen voor

Soms wil je gewoon je verhaal kwijt. Of ervaringen delen met mensen die in hetzelfde schuitje zitten. Hoofdpijnnet organiseert allerlei activiteiten om in contact te komen met anderen: online, via de telefoon, of in jouw buurt.

Preventieve behandeling migraine bij kinderen

Als je kind meerdere dagen per maand in het dagelijks leven (school, thuis, hobby’s) wordt beperkt door migraine, kunnen medicijnen nodig zijn die migraineaanvallen helpen voorkomen. Er zijn verschillende soorten medicijnen die migraineaanvallen kunnen voorkomen. Er is beperkt onderzoek gedaan naar het gebruik van deze migrainemedicatie bij kinderen.

  1.  Bloeddrukverlagers
    De bloeddrukverlager candesartan is bij volwassenen een effectief middel tegen migraine. Het is veilig voor
    kinderen vanaf 6 jaar. Net als bij volwassenen is metoprolol de tweede keus.
  2. Medicatie voor epilepsie
    Er kan ook worden gekozen voor medicatie tegen epilepsie: topiramaat, valproïnezuur of lamotrigine (in
    het geval van invaliderende aura’s). Deze middelen zijn veilig vanaf 2 jaar.
  3. Medicatie tegen zenuwpijn
    Als het kind tussen de migraineaanvallen veel last heeft van spanningsachtige hoofdpijn, en andere
    preventieve middelen niet voldoende heeft gewerkt, kan het middel amitriptyline worden overwogen. In
    een onderzoek was dit middel niet beter dan placebo, maar als er cognitieve gedragstherapie (door een
    psycholoog) werd toegevoegd dan bleek deze behandeling wel effectief.
  4. CGRP-remmers
    CGRP-antilichamen en gepants zijn veelbelovend in de behandeling van migraine bij volwassenen. De
    veiligheid en effectiviteit wordt momenteel bij kinderen onderzocht, ook in diverse centra in Nederland.
  5. Overige behandelingen
  • Flunarizine en pizotifeen: Deze middelen zijn onvoldoende bewezen in de behandeling van
    migraine bij kinderen.
  • Voedingssupplementen: In specifieke gevallen kunnen supplementen worden voorgeschreven als
    magnesium, vitamine D, en melatonine.
  • Botoxinjecties: Het is niet duidelijk of botoxinjecties bij kinderen effect kunnen hebben op
    migraine. Bij kinderen wordt deze behandeling momenteel niet vergoed.

Wat kun je zelf doen?

Leven met hoofdpijn

Naast medicatie zijn er ook andere manieren die je kunnen helpen hoofdpijn het hoofd te bieden. Lees meer over de volgende onderwerpen.